ABD İran için 6 şart belirledi! Diplomasi süreci nasıl şekillenecek?

İsrail, ABD ve İran arasında 23 gündür süren çatışmalar devam ederken, Washington yönetimi diplomatik çözüm seçeneklerini yeniden gündemine aldı. ABD’li yetkililer, hem ateşkes ihtimalini hem de savaş sonrası süreci kapsayan senaryolar üzerinde çalışıldığını açıkladı. Sürecin birkaç hafta daha devam edebileceği belirtilirken, arabulucu ülkeler üzerinden temasların sürdüğü ifade edildi. Önümüzdeki günlerde diplomasi trafiğinin yoğunlaşması bekleniyor.

Diplomatik temaslar arabulucular üzerinden sürüyor

ABD ile İran arasında doğrudan görüşme yapılmazken, Mısır ve Katar gibi ülkelerin taraflar arasında mesaj trafiğini sağladığı bildirildi. Washington yönetiminin özel temsilciler aracılığıyla alternatif müzakere kanalları oluşturmayı değerlendirdiği aktarıldı. Tarafların farklı ön koşullar sunduğu ancak diplomatik çözüm ihtimalinin masada kaldığı belirtildi.

ABD İran için 6 şart açıkladı

ABD basınına yansıyan bilgilere göre Washington yönetimi, İran ile olası bir anlaşma kapsamında altı başlıkta talepte bulundu. Bu şartlar şu şekilde sıralandı:

Füze programının beş yıl süreyle durdurulması,
Uranyum zenginleştirme faaliyetlerinin tamamen sonlandırılması,
Natanz, İsfahan ve Fordo’daki nükleer tesislerin devre dışı bırakılması,
Santrifüj üretimi ve kullanımının uluslararası denetime açılması,
Bölge ülkeleriyle füze kapasitesini 1.000 ile sınırlayan anlaşmalar yapılması,
Hizbullah, Husiler ve Hamas gibi gruplara finansman sağlanmaması.

İran ateşkes ve güvence talep ediyor

İran tarafının ise müzakere için ateşkes, çatışmaların yeniden başlamayacağına dair güvence ve tazminat taleplerini gündeme getirdiği bildirildi. ABD’li bir yetkili, Washington’un İran’ın askeri kapasitesini sınırladığı görüşünde olduğunu ve Tahran’ın müzakereye açık olabileceğini ifade etti.

Tazminat talebi Washington tarafından reddedildi

ABD yönetimi, İran’ın tazminat talebine sıcak yaklaşmadı. ABD’li yetkililer, bu talebin mevcut şartlarda kabul edilemez olduğunu belirtti. Bununla birlikte, İran’a ait dondurulmuş varlıkların iadesi konusunda sınırlı bir müzakere alanı olabileceği değerlendiriliyor.

Müzakere sürecinde muhatap arayışı sürüyor

Washington yönetimi, İran tarafında doğrudan karar verici aktörlere ulaşma konusunda değerlendirmelerini sürdürüyor. ABD’li yetkililer, geçmişte arabulucu rolü üstlenen isimlerin karar alma yetkisinin sınırlı olduğunu ifade ederken, müzakere sürecinde hangi aktörlerin muhatap alınacağına ilişkin çalışmaların devam ettiği aktarıldı.