Avrupa’da enerji arz güvenliği alarmı: Akaryakıt fiyatlarına müdahale başladı

Orta Doğu’da tırmanan jeopolitik gerilim ve petrol fiyatlarındaki sert yükseliş, Avrupa ülkelerini enerji piyasasında hızlı önlemler almaya yöneltti. Artan maliyetlerin tüketicilere yansımasını sınırlamak isteyen birçok Avrupa ülkesi akaryakıt fiyatlarına müdahale etmeye başladı.

FRANSA’DA AKARYAKIT FİYATLARI SABİTLENDİ

Fransa’daki akaryakıt istasyonlarının yaklaşık üçte birini işleten enerji şirketi TotalEnergies, piyasalardaki “olağanüstü oynaklığa” karşı fiyatları sabitleme kararı aldı.

Şirketten yapılan açıklamaya göre 13 Mart’tan itibaren geçerli olmak üzere benzinin litre fiyatı 1,99 avro, motorinin litre fiyatı ise 2,09 avro ile sınırlandırıldı.

Ay sonuna kadar uygulanması planlanan bu tedbirlerin, nisan ayı başında küresel petrol piyasasındaki gelişmelere göre yeniden değerlendirileceği belirtildi.

PETROL FİYATLARINDAKİ YÜKSELİŞİN NEDENİ ORTA DOĞU KRİZİ

Petrol fiyatlarındaki sert artışın merkezinde Orta Doğu’daki jeopolitik kriz bulunuyor.

Şubat ayı sonunda ABD ve İsrail’in İran’a yönelik başlattığı hava saldırılarının ardından, dünya petrol ticareti açısından kritik öneme sahip Hürmüz Boğazı’nda deniz trafiği neredeyse durma noktasına geldi.

Basra Körfezi’nde petrol tankerlerine yönelik saldırılar da arz güvenliği endişelerini artırırken, Brent petrolün varil fiyatı geçici olarak 100 doların üzerine çıktı.

AVRUPA GENELİNDE MÜDAHALE DALGASI

Enerji piyasasındaki dalgalanma Avrupa’nın birçok ülkesinde yeni düzenlemeleri beraberinde getirdi.

Almanya Ekonomi ve Enerji Bakanı Katherina Reiche, petrol istasyonlarında spekülatif fiyat hareketlerini önlemek amacıyla “Avusturya Modeli”ne geçileceğini duyurdu. Bu düzenlemeye göre akaryakıt istasyonları gün içinde fiyatlarını yalnızca bir kez artırabilecek.

Berlin yönetimi ayrıca, piyasadaki arz baskısını hafifletmek için Uluslararası Enerji Ajansı’nın (IEA) stratejik petrol rezervlerini kullanma kararına katılacağını açıkladı.

DOĞU VE GÜNEYDOĞU AVRUPA’DA FİYAT SINIRLAMALARI

Doğu ve Güneydoğu Avrupa ülkeleri ise artan fiyatlara karşı daha doğrudan müdahaleler uygulamaya başladı.

Macaristan Başbakanı Viktor Orban, benzinin litresini 595 forint (1,77 dolar), motorini ise 615 forint (1,83 dolar) seviyesinde sabitlediklerini açıkladı.

Hırvatistan, Arnavutluk ve Kosova’da perakende fiyatlara sınırlama getirilirken petrol şirketlerinin kar marjları denetim altına alındı.

Yunanistan’da hükümet, akaryakıt ve temel gıda ürünlerinde kar marjlarını üç ay boyunca sınırlandırma kararı aldı.

AB YENİ ENERJİ PAKETLERİ HAZIRLIYOR

İtalya’da ise artan akaryakıt fiyatlarından elde edilen ek KDV gelirlerinin tüketicilere destek paketi olarak geri verilmesi ve haksız kazanç sağlayan şirketlere yönelik denetimlerin artırılması planlanıyor.

Avrupa Birliği Komisyonu da enerji faturalarını düşürmek ve vatandaşları korumak amacıyla “Vatandaş Enerji Paketi” kapsamında yeni teşvikler ve fiyat izleme mekanizmaları üzerinde çalışıyor.

Enerji uzmanları, Brent petrol fiyatının 100 dolar seviyesinde kalmaya devam etmesi halinde Avrupalı sürücülerin yıllık yakıt maliyetlerinin ortalama 220 avro artabileceği uyarısında bulunuyor.