Kocatepe'den İzmir'e Büyük Zafer'in tarihi yolculuğu

Birinci Dünya Savaşı'nın ardından İtilaf Devletleri, Mondros Ateşkes Antlaşması hükümlerine dayanarak Anadolu'nun çeşitli bölgelerini işgal etmeye başladı. Yunan ordusu ise İtilaf Devletleri'nin izniyle 15 Mayıs 1919'da İzmir'e çıkarma yaptı.

İşgallere karşı Anadolu'nun farklı bölgelerinde Kuvayımilliye hareketi ortaya çıktı. Türkiye Büyük Millet Meclisinin 1920'de açılmasıyla Milli Mücadele yeni bir aşamaya geçerken, Batı Cephesi Türk ve Yunan kuvvetleri arasındaki çatışmaların merkezlerinden biri haline geldi.

Türk ordusu ile Yunan ordusu arasında 23 Ağustos 1921'de başlayan Sakarya Meydan Muharebesi 22 gün 22 gece sürdü. Mustafa Kemal Paşa, muharebe sırasında Türk ordusuna, "Hattı müdafaa yoktur, sathı müdafaa vardır. O satıh, bütün vatandır." emrini verdi.

Türk ordusu, 13 Eylül 1921'de Sakarya Irmağı'nın doğusunu Yunan kuvvetlerinden temizledi. Sakarya'daki sonuç, Türk ordusunun savunma ağırlıklı dönemden taarruz hazırlıklarının öne çıktığı yeni bir askeri aşamaya geçmesinde önemli rol oynadı.

Büyük Taarruz Kocatepe'den başladı

Yunan ordusunu Anadolu'dan çıkarmak amacıyla yaklaşık bir yıl süren hazırlıkların ardından Mustafa Kemal Paşa, 26 Ağustos 1922'de Büyük Taarruz'u başlatan harekât emrini verdi.

Başkomutan Mustafa Kemal Paşa, Genelkurmay Başkanı Fevzi Paşa ve Batı Cephesi Komutanı İsmet Paşa ile 26 Ağustos sabahı harekâtı yönetmek üzere Kocatepe'deki yerini aldı. Şafak vakti başlayan topçu ateşinin ardından Türk birlikleri hücuma geçti.

Türk askeri Tınaztepe'yi ele geçirirken Yunan birlikleri Belentepe ve Kalecik Sivrisi'nden uzaklaştırıldı. Taarruzun ilk gününde 1. Ordu birlikleri, Büyük Kaleciktepe ile Çiğiltepe arasındaki yaklaşık 15 kilometrelik bölgede Yunan kuvvetlerinin birinci hat mevzilerini ele geçirdi.

Türk ordusu 27 Ağustos sabahı bütün cephelerde yeniden taarruza geçti ve aynı gün Afyonkarahisar işgalden kurtarıldı. Harekât 28 ve 29 Ağustos'ta da sürdürüldü.

30 Ağustos'ta Başkomutanlık Meydan Muharebesi

Komuta kademesi, 29 Ağustos gecesi yaptığı durum değerlendirmesinde taarruzun kısa sürede kesin sonuca ulaştırılması yönünde hareket etti. Mustafa Kemal Paşa, 30 Ağustos sabahı Zafertepe Çalköy'den birliklere taarruz emrini verdi.

26 Ağustos'ta başlayan Büyük Taarruz, Türk ordusunun Dumlupınar bölgesinde Yunan birliklerini kuşatıp etkisiz hale getirdiği Başkomutanlık Meydan Muharebesi ile 30 Ağustos'ta zafere ulaştı.

Mustafa Kemal Paşa, Fevzi Paşa ve İsmet Paşa, zaferin ertesi günü Zafertepe Çalköy'de muharebe alanlarının haritası üzerinde durum değerlendirmesi yaptı. Komutanlar, Yunan kuvvetlerinin yeniden savunma düzeni kurmasını önlemek ve harekâtı kesin sonuca ulaştırmak amacıyla İzmir yönündeki ilerleyişin sürdürülmesine karar verdi.

Türk ordusunun hedefi İzmir oldu

Mustafa Kemal Paşa, 1 Eylül 1922'de Dumlupınar'da Batı Cephesi'ndeki subay ve erlere okunmak üzere yayımladığı bildiride, "Ordular, ilk hedefiniz Akdeniz'dir, ileri!" emrini verdi.

Emrin ardından üç koldan ilerleyen Türk ordusu, 1 Eylül'de Gediz ve Uşak'ı, 2 Eylül'de Eskişehir'i, 6 Eylül'de Balıkesir ve Bilecik'i, 7 Eylül'de Aydın'ı ve 8 Eylül'de Manisa'yı geri aldı.

Türk birlikleri 9 Eylül 1922'de İzmir'e ulaştı. Böylece Kocatepe'de başlayan Büyük Taarruz'un ardından Yunan kuvvetlerinin Anadolu'dan çıkarılmasında belirleyici askeri aşama tamamlandı.