AYM'den sağlık çalışanlarının nöbet ücretine iptal kararı

Sağlık çalışanlarının nöbet ücretine ilişkin saat sınırlaması Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edildi. Karar, Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Yüksek Mahkeme, belirli saatlerin üzerindeki nöbetler için ücret ödenmemesini öngören düzenlemeyi Anayasa’ya aykırı buldu. Kararın ardından sağlık çalışanlarının tuttuğu fazla nöbetlere ilişkin ücret ödemesinde uygulanan üst sınır kaldırılmış oldu.

Çanakkale 2. İdare Mahkemesi, baktığı bir davada 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun ek 33’üncü maddesinde yer alan nöbet ücretine ilişkin sınırlamanın iptali istemiyle Anayasa Mahkemesi’ne başvurdu. Söz konusu düzenleme, aile sağlığı ve toplum sağlığı merkezlerinde ayda 60 saatten, diğer sağlık kuruluşlarında ise hiçbir şekilde 130 saatten fazla nöbet için ödeme yapılamayacağını hükme bağlıyordu.

Mahkeme başvurusunda hak ihlali vurgusu

Başvuruda, sağlık personelinin tuttuğu nöbetlere ilişkin ücret ödemesinin belirli bir süreyle sınırlandırıldığı belirtildi. Bu sürelerin üzerinde nöbet tutulması halinde sağlık çalışanlarına herhangi bir ücret ödenmemesinin öngörüldüğü ifade edildi.

Mahkeme başvurusunda, bu durumun hukuk devleti ilkesiyle bağdaşmadığı, zorla çalıştırma yasağına aykırılık oluşturabileceği ve mülkiyet hakkını ihlal ettiği ileri sürüldü. Bu gerekçelerle söz konusu hükmün Anayasa’ya aykırı olduğu değerlendirilerek iptali talep edildi.

AYM zorla çalıştırma yasağına aykırılık tespiti yaptı

Başvuruyu inceleyen Anayasa Mahkemesi, düzenlemeyi Anayasa’nın 18’inci maddesinde yer alan zorla çalıştırma yasağı kapsamında değerlendirdi. Mahkeme, belirli saatlerin üzerindeki nöbetler için ücret ödenmemesinin sağlık çalışanları açısından orantısız bir yük oluşturduğunu belirtti.

Kararda, farklı sağlık kuruluşlarında belirlenen sürelerin üzerinde nöbet tutulması durumunda ücret ödenmemesinin öngörüldüğü hatırlatıldı. Bu düzenlemenin Anayasa’nın zorla çalıştırma yasağına ilişkin hükümlerini karşılamadığı ifade edildi.

Nöbet ücretlerinde üst sınır uygulaması kaldırıldı

Anayasa Mahkemesi kararında, itiraz konusu kuralın sağlık çalışanlarına orantısız bir külfet yüklediği belirtildi. Bu nedenle düzenlemenin Anayasa’nın 18’inci maddesine aykırı olduğuna hükmedilerek iptal edildiği kaydedildi.

Resmi Gazete’de yayımlanan karar doğrultusunda sağlık çalışanlarının nöbet ücretlerine ilişkin saat sınırlaması kaldırılmış oldu. Kararın uygulamada sağlık personelinin nöbet ücretlendirme sistemine ilişkin düzenlemeleri nasıl etkileyeceği ise ilgili mevzuat ve uygulama süreçleri kapsamında şekillenecek.