Trump İran için özel kuvvet seçeneğini gündeme aldı mı?

ABD Başkanı Donald Trump, İran’ın elindeki yüksek oranda zenginleştirilmiş uranyum stokunu güvence altına almak amacıyla özel kuvvetlerle kara operasyonu seçeneğinin değerlendirilebileceğini açıkladı. Axios’un aktardığı bilgilere göre Washington ve Tel Aviv, İran’daki yaklaşık 450 kilogram yüzde 60 saflıkta zenginleştirilmiş uranyumun kontrol altına alınması için farklı askeri senaryoları masada tutuyor. Planların savaşın ilerleyen aşamalarında gündeme gelmesi ihtimali, bölgedeki askeri stratejinin nasıl şekilleneceği sorusunu da beraberinde getiriyor.

Trump kara operasyonu ihtimalini dışlamadı

Trump, Air Force One uçağında gazetecilere yaptığı açıklamada kara birliklerinin kullanılması ihtimalinin tamamen dışlanmadığını belirtti. Böyle bir adımın ancak güçlü bir gerekçe oluşması durumunda değerlendirileceğini ifade eden Trump, “Belki bir noktada yaparız. Henüz müdahale etmedik. Şimdi yapmazdık. Belki daha sonra yaparız” dedi.

Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt ise ABD yönetiminin İran konusunda tüm seçenekleri açık tuttuğunu belirterek Trump’ın askeri, diplomatik ve stratejik alternatifleri birlikte değerlendirdiğini söyledi.

ABD yönetimi uranyum stokunu kontrol altına almak istiyor

ABD yönetimi İran’ın yaklaşık 450 kilogram yüzde 60 oranında zenginleştirilmiş uranyum stokunu nükleer güvenlik açısından önemli bir risk olarak değerlendiriyor. Washington’a göre bu seviyedeki uranyum, birkaç hafta içinde silah seviyesine çıkarılabilecek potansiyele sahip.

ABD ve İsrail’in değerlendirmelerine göre söz konusu stokun büyük kısmı İsfahan’daki nükleer tesisin yer altı tünellerinde bulunuyor. Geri kalan bölümün ise Fordow ve Natanz tesisleri arasında dağıtıldığı belirtiliyor.

İki farklı operasyon seçeneği değerlendiriliyor

ABD yönetimi içinde yapılan görüşmelerde iki temel senaryo öne çıkıyor. İlk seçenek uranyum stokunun İran topraklarından tamamen çıkarılması. İkinci seçenek ise nükleer uzmanların tesislerde görev alarak uranyumu yerinde seyreltmesi.

Axios’un haberine göre bu tür bir operasyonun gerçekleşmesi durumunda özel operasyon birliklerinin yanı sıra Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı bilim insanlarının da sürece dahil edilmesi planlanıyor.

Washington askeri senaryoları değerlendirmeye devam ediyor

ABD’li yetkililer, İran’daki uranyum stoklarının kontrol altına alınmasının ciddi operasyonel zorluklar içerdiğini belirtiyor. Yetkililere göre operasyonun en kritik aşamaları stokların tam konumunun belirlenmesi, tesislere güvenli erişim sağlanması ve malzemenin nasıl taşınacağına ilişkin kararların verilmesi olacak.

NBC News’in aktardığı bilgilere göre Trump yönetimi, İran’daki belirli stratejik hedefler için sınırlı sayıda ABD askeri birliğinin konuşlandırılması seçeneğini de askeri yetkililerle görüştü.

İran’daki nükleer tesislerin durumu

ABD ve İsrail’in 2025 yılında İran’ın bazı nükleer tesislerine düzenlediği saldırıların ardından birçok santrifüjün imha edildiği bildirildi. ABD ve İsrailli yetkililer, o tarihten bu yana İran’ın zenginleştirme faaliyetlerini yeniden başlattığına dair doğrulanmış bir kanıt bulunmadığını ifade ediyor.

Yetkililere göre İran’ın elindeki yüzde 60 saflıkta zenginleştirilmiş uranyum, yüzde 90 seviyesine çıkarılması halinde teorik olarak 11 nükleer bomba üretimine yetecek miktarda nükleer materyal anlamına geliyor.