Beş ülkeden Rusya’ya "Navalny" suçlaması

İngiltere, Almanya, Fransa, İsveç ve Hollanda, 16 Şubat 2025’te Rusya’da cezaevinde hayatını kaybeden Rus muhalefet lideri Alexei Navalny’nin ölümüne ilişkin ortak açıklama yayımladı. Açıklamada, Navalny’den alınan numunelerde “epibatidin” adlı toksinin tespit edildiği bildirildi. Ölümün büyük ihtimalle zehirlenme sonucu gerçekleştiği ifade edildi. Gelişme, Rusya’ya yönelik diplomatik ve hukuki sürecin seyrine ilişkin yeni bir aşamaya işaret etti.

Ortak metinde, yapılan laboratuvar analizlerinin epibatidin maddesinin varlığını kesin olarak doğruladığı belirtildi. Söz konusu maddenin Güney Amerika’daki zehirli ok kurbağalarında bulunan yüksek toksisiteli bir bileşik olduğu kaydedildi.

Epibatidin tespiti ve teknik değerlendirme

Açıklamada, epibatidinin Rusya’da doğal olarak bulunmadığı ve bildirilen semptomlarla birlikte değerlendirildiğinde ölüm nedeninin zehirlenme olduğunun düşünüldüğü aktarıldı. Navalny’nin cezaevinde tutulduğu sırada hayatını kaybetmiş olmasına dikkat çekilerek, zehrin verilmesi için gerekli imkan ve erişimin devlet kontrolündeki bir ortamda bulunduğu ifade edildi.

Rus makamları daha önce Navalny’nin doğal nedenlerle hayatını kaybettiğini açıklamıştı. Beş ülkenin yayımladığı ortak metinde ise mevcut bulguların bu açıklamayla örtüşmediği belirtildi.

OPCW’ye resmi başvuru

İngiltere ve müttefik ülkelerin daimi temsilcilerinin, Kimyasal Silahların Yasaklanması Örgütü’ne OPCW yazılı başvuruda bulunduğu bildirildi. Başvuruda, Rusya’nın Kimyasal Silahlar Sözleşmesi kapsamındaki yükümlülüklerini ihlal etmiş olabileceği ifade edildi.

Açıklamada, Rusya’nın uluslararası hukuk çerçevesindeki yükümlülüklerine ilişkin endişelerin sürdüğü belirtilerek, ilgili ülkelerin mevcut politika araçlarını kullanmaya devam edeceği kaydedildi.