AB “SAFE” ödemelerine nisanda başlamayı planlıyor

Avrupa Birliği (AB) Komisyonu, “Avrupa Güvenlik Eylemi (SAFE)” ortak savunma finansman programı kapsamında ulusal planları onaylanan 16 üye ülkeye yapılacak ilk ödemelerin nisan ayında başlatılmasının planlandığını bildirdi.

ÖDEMELER FİNANSMAN ANLAŞMASI SONRASI YAPILACAK

AB Komisyonu Sözcüsü Thomas Regnier, Brüksel’de düzenlenen günlük basın toplantısında konuya ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Sözcü Regnier, her bir plan kapsamında ilgili üye ülkenin Komisyon ile finansman anlaşması imzalamasının zorunlu olduğunu belirterek, bu sürecin tamamlanmasının ardından ödemelerin yapılacağını söyledi.

Regnier, söz konusu 16 ülkeye yönelik ödeme sürecinin büyük olasılıkla bu yılın nisan ayında başlayacağını belirterek, fon aktarımı için biraz daha beklenmesi gerektiğini ifade etti.

BAZI ÜLKELERİN SAVUNMA PLANLARI HENÜZ ONAYLANMADI

Öte yandan Komisyon Sözcüsü, henüz onay süreci tamamlanmayan Çekya, Macaristan ve Fransa’nın savunma planlarının ise ayrı ayrı değerlendirildiğini aktardı.

Bu üç plan arasında doğrudan bir bağ bulunmadığını belirten Regnier, her dosyanın ilgili üye devletle vaka bazında ele alındığını ve sürecin mümkün olduğunca hızlı ilerletilmeye çalışıldığını dile getirdi.

FRANSA’NIN PLANI DA BEKLEMEDE

Fransa’nın planına ilişkin bir soru üzerine Regnier, bu aşamada hiçbir planın reddedilmediğini ancak bazı dosyalar için ek bilgi talep edildiğini söyledi.

Bazı planlarda talep edilen tutarların Komisyon tarafından daha önce onaylanan çerçeveyle tam uyumlu olmadığını ifade eden Regnier, bu nedenle teknik düzeyde bazı düzenlemeler yapılması gerektiğini belirtti.

Regnier ayrıca Fransız makamlarıyla yakın işbirliği içinde çalıştıklarını ve gerekli ilave bilgilerin alınmasının ardından planın değerlendirme sürecinin ilerleyeceğini kaydetti.

SAFE MEKANİZMASI NASIL İŞLEYECEK?

AB’nin Rusya’dan algıladığı tehdit, Ukrayna’da devam eden savaş ve ABD’deki Donald Trump yönetiminin baskıları sonucunda belirlenen “savunmada 2030 hedefleri” kapsamında oluşturulan SAFE mekanizması 29 Mayıs 2025’te yürürlüğe girdi.

Bu kapsamda AB ülkeleri, Ukrayna ile Avrupa Ekonomik Bölgesi’ne dahil Norveç, Lihtenştayn ve İzlanda; 150 milyar avroya kadar kredi kullanarak ortak savunma tedariklerine katılabilecek.

Söz konusu ülkeler aynı zamanda birbirlerinin savunma sanayiinden ortak satın alımlar yapabilecek.

TÜRKİYE GİBİ ADAY ÜLKELER DE KATILABİLECEK

SAFE kapsamında Türkiye gibi AB’ye aday ülkeler ile Kanada gibi AB ile anlaşma imzalayan ülkeler de ortak tedariklere katılabilecek.

Ancak üretilecek bir savunma ürününün bileşenlerinin toplam değerinin en az yüzde 65’inin “Avrupa içinden” yani AB ülkeleri, Ukrayna, Norveç, Lihtenştayn ve İzlanda’dan gelmesi şartı bulunuyor.

SAVUNMA FONUNUN DAĞILIMI

9 Eylül’de AB, başvuru yapan 19 üye ülke arasında 150 milyar avroluk savunma fonunun ön dağıtımını açıklamıştı.

Bu dağılımda en yüksek payı 43 milyar 734 milyon avro ile Polonya alırken, Fransa’ya 16 milyar 217 milyon avro ve İtalya’ya 14 milyar 900 milyon avro kaynak ayrılmıştı.

Söz konusu ülkeler ulusal savunma planlarını AB Komisyonuna 1 Aralık 2025 itibarıyla sunmuştu.