Her geçen gün dijital ortamda çocukların bağımlılık sürecinin hızlı oranda artması ve aynı zamanda
sosyal medya platformlarına giriş yaşının 6’ya düşmesi yeni tedbirlerin alınmasını zorunlu hale
getirmiştir.
Çocukların ekran sürelerinin çok ciddi oranda artış göstermesi akabinde dijital oyun ortamlarında
bağımlılığın çok ciddi boyutlara ulaşması çocuklarımızın dijital ortamın hasarlı, korkunç yüzünü
görmekten sakınamaması yeni düzenlemelerin, ilave tedbirlerin hayata geçirilmesi kaçınılmaz hale
gelmiştir.
Anadolu Ajansı (AA) Editör Masası'na konuk olan Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir
Göktaş, 15 yaş altı çocuklara yönelik sosyal medya kısıtlaması düzenlemesine ilişkin soru üzerine,
2024 yılından bu yana bu konu üzerinde çalıştıklarını, Ailenin Korunması ve Güçlendirilmesi Eylem
Planı'nın en önemli başlıklarından birinin de dijital çağda aileyi korumak ve güçlendirmek olduğunu
belirtti. Göktaş, "Bir yandan ailelerde dijital okuryazarlık farkındalığı oluşturmayı hedefliyoruz ancak
diğer yandan çocuklarımızı algoritmaların, büyük şirketlerin, dijital ve teknoloji şirketlerinin insafına
bırakmayacağız. Zira onların bu ortamlarda aslında para kazandıklarını ve çocuklarımız üzerinden çok
ciddi kar elde ettiklerini çok iyi biliyoruz." dedi.
2024 yılında dijital bağımlılıkla ilgili çalıştay düzenlediklerini anımsatan Bakan Göktaş, anne, baba,
çocuk ve uzmanları dinlediklerini, çocukları dijital dünyadan korumaya yönelik de bir çalıştay
düzenlediklerini söyledi.
Çocukların, özellikle oyun oynarken daha karanlık, daha güçlü, elinde silah bulunduran karakterleri
tercih ettiklerini ve zaman zaman kendilerini gerçek dünyada da onunla bağdaştırdığını söylediklerini
kaydeden Bakan Göktaş, bunun çok önemli ve çok çarpıcı olduğuna dikkati çekti.
Sayın Bakanımızın ortaya koydukları bu güçlü irade ile birlikte tüm paydaşların güçlü iş birliğiyle daha
etkin, kapsamlı ve çözüm odaklı bir neticenin hayata geçmiş olacağı kararlılığıdır. Bu süreçte Ailenin
Korunması ve Güçlendirilmesi Eylem Planı çalışmasının dijital dünyada ailelerin daha etkin korunması
ve güçlendirilmesi konusunda etkin rol oynayacağı gibi çocukların sosyal medyanın karanlık yüzünden
bir nebzede olsa muhafazası noktasında büyük bir farkındalık yaratacaktır.
Tek ülkemiz değil farklı Dünya ülkelerinin çocukları da dijital oyun platformları ve sosyal medya
bağımlılığı konusunda büyük problemler yaşadığı ortadır.
Dünya’da Avustralya Kasım 2024’te 16 yaş altı çocukların sosyal medyaya erişimini yasaklayan yasal
düzenleme yaparak bu adımı atan ülke oldu.
İngiltere: 2023’te yürürlüğe giren Online Safety Act, platformlara çocukları zararlı içerikten koruma
sorumluluğu getiriyor. Kesin bir alt yaş sınırı yok ancak kısıtlama baskısı artıyor.
Danimarka: Kasım ayında sosyal medyanın 15 yaşın altındaki tüm çocuklara yasaklanması planını
açıkladı. Ebeveynlerin 13 yaş ve üstüne sınırlı izin verebilmesi öngörülüyor.
Malezya: 2026’dan itibaren 16 yaş altına yasak getirileceğini duyurdu.
Fransa: 2023 yasası, 15 yaş altı hesaplar için ebeveyn onayı zorunluluğu getiriyor ancak uygulamada
teknik zorluklar var.
Almanya: 13–16 yaş arasındakiler yalnızca ebeveyn izniyle sosyal medya kullanabiliyor.

İtalya: 14 yaş altına ebeveyn izni zorunlu.
Çin: Küçükler için “minor mode” ile yaşa göre ekran süresi kısıtlamaları uygulanıyor.
Norveç: Sosyal medya kullanımının alt yaş sınırının 13’ten 15’e çıkarılması önerildi; ayrıca mutlak bir
15 yaş sınırı planlanıyor.
ABD: Federal düzenleme 13 yaş altındaki veri toplamayı sınırlıyor. Birçok eyalet daha sıkı yaş
doğrulaması getirmek istese de ifade özgürlüğü gerekçesiyle yasal itirazlarla karşılaşıyor.
AB: Avrupa Parlamentosu kasım ayında sosyal medya için asgari yaş sınırının 16’ya çıkarılmasını
öneren bir tavsiye kararı aldı. Bu karar bağlayıcı değil ancak birlik içinde yeni düzenlemelerin kapısını
aralıyor. (https:// bianet.org/)
Türkiye’de farklı ülkelerin yasal düzenlemelerini de göz önünde tutarak ülkemize özgü yeni bir model
ortaya koyarak önümüzdeki 6 ay içerisinde yönetmelik hayata geçirilerek sosyal medya düzenlemesi
fiilen hayata geçmiş olacak.
Bu düzenlemelerin son zamanlarda yaşanılan küçük yaşta dijital oyunların yıkıcı etkisi altında, sosyal
medyanın karanlık yüzü kapsamında dijital büyük şirketlerin hırs ve sorumsuzluk insafına
çocuklarımızı heba edemeyiz.
Ülkemizde Ailelerin dijital okuryazarlık konusunda bilinçlenmesi, daha etkin ve kapsamlı
bilgilendirilmesi en önemli aşamalardan bir tanesidir. Anne ve Baba’nın iletişim araçlarını daha verimli
ve sağlıklı kullanması konusunda çocukları üzerinde rol model olarak büyük bir öğreti içerisinde
olması gerekir.
Teknolojinin bu kadar hızlı ilerlemesi, yeni iletişim teknolojilerinin çeşitlenmesi akabinde dijital
bağımlılığa giden sürecin artmasına çocuklarımızın ekran sürelerinde daha fazla zaman harcamasına
sebebiyet vermiş, bu da sanal dünyanın karanlık, sahte ve acımasız yüzüne evlatlarımızı ne yazık ki
terk ettik.
Bu aşamadan sonra Aile Bakanlığımızın, Siber Güvenlik Teşkilatımızın ortaya koyduğu bu güçlü
kapsamlı adım önümüzdeki süreçte Ailenin korunması ve güçlenmesi adına önemli sağlıklı
dönüşümlere sebebiyet verecektir.
Bu mücadele tek bir kurumun, tek bir ailenin, tek bir düzenlemenin netice alınmasından öte topyekûn
bir mücadelenin, kapsamlı bir iş birliğinin, dijital okuryazarlığın ve düşünsel farkındalığın ancak ortaya
koyacağı bir süreç olarak karşımıza çıkmaktadır.
Ailelerin korunması ve güçlenmesi ilk başta çocuklarımızın güçlü bireyler olarak dijital ortamlarda kirli
içeriklere, oluşturulan algılara, beyin yıkan taraflar karşısında daha uyanık olmaya itecektir.
Gencecik yavrularımızın güçlü bireyler olmasının, sağlıklı bir geleceği şekillendirmesinin, iletişim
araçları kullanmada, sosyal medya dolaşımlarında daha sağlıklı ve etkin kullanıcılar olarak yer alması
ilk başta zihinlerinin eğitimde gelişmesi, ailenin öğretileri bu kapsamda onların sağlıklı ve güvenli
dijital alanlarda güçlü farkındalık yaratmasına zemin hazırlayacaktır.