Milli Parklar Kanunu'ndaki değişiklikle kaçak yapıya yıkım ve avcılığa ağır ceza gelirken, alan kılavuzluğuyla doğa korumada yeni bir sürece girildi.
Milli parklara yönelik düzenlemeleri içeren "Milli Parklar Kanunu ve Bazı Kanunlar ile 375 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun" Resmi Gazete'de yayımlandı.
Buna göre, doğal çevreyi oluşturan biyolojik çeşitlilik ile bu çeşitliliği barındıran ekosistemin korunması, biyolojik çeşitliliği koruma ve kullanım esaslarının, yerel yönetimler, üniversiteler, sivil toplum kuruluşları ve ilgili diğer kuruluşların görüşleri alınarak belirlenmesi, sulak alanların doğal yapılarının ve ekolojik dengelerinin korunması, biyolojik çeşitliliğin sürdürülebilirliğinin sağlanması bakımından nesli tehdit veya tehlike altında olanlar ile nadir bitki ve hayvan türlerinin korunmasına ilişkin denetim ve idari yaptırım uygulama yetkisi Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğüne verildi.
Milli park, tabiat parkı, tabiat anıtı ve tabiatı koruma alanı olarak belirlenen yerlerin özellik ve nitelikleri göz önünde tutularak, koruma ve kullanma amaçlarını gerçekleştirmek üzere kuruluş, geliştirme ve işletilmelerini kapsayan uzun devreli gelişme planı, gelişme planı ve yönetim planı, ilgili bakanlıkların görüşleri alınarak Genel Müdürlükçe hazırlanacak ve yürürlüğe konacak.
İçme suyu temini açısından yapımı aciliyet gösteren ve kamu yararı açısından vazgeçilmez ve kesin bir zorunluluk arz eden tesisler için uzun devreli gelişme planı veya gelişme planı şartı aranmayacak.
Bu alanların korunması amacıyla uzun devreli gelişim planlarına uygun olarak yapılan ziyaretçi yönetim planlarının etkin bir şekilde uygulanması, ziyaretçilerin doğru bilgilendirilmesi ve korunan alan yönetiminden olumsuz etkilenen yöre insanının kayıplarının en aza indirilmesine imkan sağlanmak üzere Genel Müdürlük, ilgili kurum ve kuruluşlarla işbirliği içerisinde gerekli çalışmaları yapacak.
Sermaye miktarı
Tescil yasağı kapsamındaki yapı ve tesislere hiçbir kayıt ve şart aranmadan doğrudan doğruya Genel Müdürlük tarafından el konulacak. El konulan bütün yapı ve tesisler, inşa aşamasında olanlar da dahil olmak üzere hiçbir karar alınmasına lüzum kalmaksızın Genel Müdürlük tarafından derhal yıkılacak veya ihtiyaç görüldüğü takdirde değerlendirilecek.
Kanuna, "alan kılavuzu" tanımı da eklendi. "Alan kılavuzu", korunan alanlarda ziyaretçi yönetimi için, alan sınırları dahilinde ve yakın çevresinde yaşayan yöre insanları arasından Genel Müdürlükçe verilen eğitimi tamamlayarak kimlik almaya hak kazanmış kişi şeklinde tanımlanıyor.
Eğitime alınacak alan kılavuzu adaylarının seçimi, eğitimleri, eğitim sonunda başarılı olanların görevlendirilmeleri ve çalışmalarına ilişkin esas ve usuller ile av ve doğa koruma memurları, saha bekçileri ve orman muhafaza memurlarının çalışma usul ve esasları Genel Müdürlükçe çıkarılacak yönetmelikle belirlenecek.
Genel Müdürlük, ihtiyaç duyduğu hallerde ve lüzum gördüğü yerlerde görev ve hizmetleriyle ilgili döner sermayeli işletmeler kurabilecek. Döner sermaye işletmesine tahsis edilen sermaye miktarını 5 katına kadar artırmaya Cumhurbaşkanı yetkili olacak. İşletmelerin faaliyet alanları, gelirleri, giderleri ve denetimi ile diğer hususlar Hazine ve Maliye Bakanlığının uygun görüşü alınarak Genel Müdürlükçe çıkarılacak yönetmelikle düzenlenecek.
Para cezaları
Milli parklarda, tabii ve ekolojik denge ve tabii ekosistem değerini bozanlara, yaban hayatı tahrip edenlere, çevre sorunları yaratanlara, tabii dengeyi bozacak her türlü orman ürünleri üretimi, avlanma ve otlatma yapanlara, onaylanmış planlarda belirtilen yapı ve tesisler dışında yapı ve tesis kuranlara ve işletenlere veya bu alanlarda var olan yerleşim sahaları dışında iskan yapanlara, sahaları işgal edenlere, fiilleri daha ağır bir cezayı gerektirmediği takdirde 1 yıldan 3 yıla kadar hapis ve 5 bin güne kadar adli para cezası verilecek.
Milli parklara gelen ziyaretçilere uygulanacak ücreti, Genel Müdürlük belirleyecek. Giriş ücretini ödemeden giriş yaptığı tespit edilenlere Genel Müdürlük tarafından giriş ücretinin 4 katı tutarında idari para cezası verilecek.
Tahsil edilen idari para cezalarının yüzde 25'i Genel Müdürlüğe, yüzde 75'i genel bütçeye gelir kaydedilecek.
Kanunla, saha bekçiliğinde sözleşmeli personelin çalıştırılabilmesine imkan sağlanacak.
Avlama izinleri
Avlama ve avlanma izin ücretleri, perakendeci tarafından satın alınan ateşli, ateşsiz, yivli, yivsiz av tüfekleri ile mermi, fişek, barut, saçma, çekirdek, kapsül ve kovanların alış bedeli üzerinden hesaplanan yüzde 2 katılım payı, alıma ilişkin faturanın düzenlendiği tarihi takip eden ayın sonuna kadar perakendeci tarafından Genel Müdürlük Döner Sermayeli İşletmesine bildirilecek ve aynı süre içinde bu işletmenin hesabına ödenecek.
Orman muhafaza memurları, av ve doğa koruma memurları ve saha bekçilerinden Genel Müdürlükçe lüzum görülecek olanlara, Cumhurbaşkanınca belirlenen silahlar demirbaş olarak verilecek.
Kanuna aykırılık oluşturan fiillerin ihbarında ve talep halinde takibinde, köy ve kır bekçileri, köy muhtarı ve ihtiyar heyeti üyelerinin, orman muhafaza, av ve doğa koruma memurları ile saha bekçilerine yardım etmeleri mecburi olacak.
Av ve doğa koruma memurlarının görevlerini yaparken ilgili bakanlıkların görüşü alınarak, rengi ve biçimi Genel Müdürlükçe tespit edilen resmi kıyafet giymeleri zorunlu olacak. Resmi kıyafetler, silah, telsiz ve diğer teçhizat ile araç ve gereçler Genel Müdürlükçe verilecek.
Merkez Av Komisyonunca avlanmanın yasaklandığı avlaklarda avlananlara verilen idari para cezası tutarı 200 liradan 10 bin liraya, özel kanunlarla avlanmanın yasaklandığı sahalar ile "yaban hayatı koruma sahası", "yaban hayatı geliştirme sahası" ve "üretme istasyonu" olarak tanımlanan saha ve istasyonlarda avlananlara kesilen idari para cezası tutarı ise 350 liradan 15 bin liraya yükseltilecek.
Alınması gereken avcılık belgesini almadan avlananlara 10 bin lira, avlanma izni olmadan ve avlaklarda izin almadan avlananlara ise 5 bin lira idari para cezası verilecek. Bu hükümde yer alan fiillerin 5 yıl içinde tekrarı halinde ise ceza 3 katı olarak uygulanacak.
Geleneksel avcılığın kapsamının, uygulanabileceği bölgelerin, tür sınırlamalarının, kota ve sürelerin denetim usulleri de Genel Müdürlük tarafından belirlenecek.