ABD Başkanı Donald Trump, ABD ile İran arasında bir mutabakat zaptı imzalandığını açıklarken, anlaşmanın detaylarının önümüzdeki 24 ila 48 saat içinde kamuoyuyla paylaşılacağını söyledi. ABD'li yetkililere göre mutabakat, taraflar arasındaki ilişkilerin gelecekte nasıl yürütüleceğine ilişkin çerçeve oluştururken, İran'ın nükleer programı ve yaptırımlar başlıklarını da kapsıyor.
Üst düzey bir ABD'li yetkili, düzenlenen telekonferansta mutabakat zaptının ABD Başkanı Donald Trump ve ABD Başkan Yardımcısı JD Vance tarafından, İran tarafında ise Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf tarafından elektronik olarak imzalandığını açıkladı.
Yetkili, anlaşmanın müzakerelerin ve ikili ilişkilerin gelecekteki işleyişine yönelik temel çerçeveyi belirlediğini ifade etti. İran'ın nükleer faaliyetlerinin doğrulanması ve bölgedeki radikal unsurlara finansman sağlanmaması konularındaki iş birliğinin, ekonomik ilişkiler açısından belirleyici olacağı belirtildi.
Detaylar 48 saat içinde açıklanacak
ABD tarafı, mutabakatın ayrıntılarının 24 ila 48 saat içerisinde kamuoyuna duyurulacağını bildirdi. Yetkililer, açıklanacak metinle birlikte anlaşmanın kapsamının daha net anlaşılacağını kaydetti.
Mutabakatın kamuoyuna açıklanmasının ardından tarafların yükümlülükleri ve uygulama takvimi de netleşecek.
Hürmüz Boğazı için normalleşme süreci
ABD'li yetkili, anlaşmanın ardından Hürmüz Boğazı'nın gemi trafiğine yeniden açılacağını ve İran'a yönelik deniz ablukasının kaldırılacağını söyledi.
Bununla birlikte boğazdaki ticari faaliyetlerin kısa sürede tamamen normale dönmesinin beklenmediği, deniz trafiğinin kademeli olarak artacağı ifade edildi. Enerji piyasaları açısından kritik önemdeki geçiş hattındaki gelişmeler yakından izleniyor.
Dondurulmuş fonlar gündemde
ABD'li yetkili, İran'ın yükümlülüklerine bağlılığını göstermesi halinde yaklaşık 300 milyar dolarlık dondurulmuş fonların aşamalı şekilde serbest bırakılabileceğini belirtti.
Yetkili, sürecin performansa bağlı ilerleyeceğini vurgulayarak yaptırımların kaldırılması ve fonların açılması konusunda güven inşa edilmesinin temel unsur olduğunu ifade etti.
İsrail'in geri çekilmesi mutabakatta yer almadı
Yetkililer, mutabakatta İsrail'in Lübnan'dan çekilmesine ilişkin herhangi bir şart bulunmadığını açıkladı.
Açıklamada, anlaşmanın bir ateşkes niteliği taşıdığı ve tarafların güvenlik haklarına ilişkin mevcut pozisyonlarının korunduğu belirtildi.
Trump'tan ilk değerlendirme
G7 Zirvesi kapsamında Fransa'da bulunan ABD Başkanı Trump, İran ile artık çok iyi anlaştıklarını belirterek İran'ın nükleer silaha sahip olmayacağını söyledi.
Trump, Hürmüz Boğazı'nın 19 Haziran Cuma günü tamamen açılacağını ifade ederken, anlaşmanın önceki dönemlerde yapılan düzenlemelerden daha güçlü olduğunu savundu. İran yönetimiyle yürütülen görüşmelerin olumlu sonuçlandığını belirten Trump, taraflar arasında daha istikrarlı bir ilişki kurulmasını umduğunu dile getirdi.
Küresel piyasalar anlaşmayı izliyor
Trump, anlaşmanın ardından petrol fiyatlarında düşüş yaşandığını ve piyasalarda olumlu hareketlerin görüldüğünü söyledi.