ABD Başkanı Donald Trump, İran ile mutabakata varıldığını açıklamasının ardından Hürmüz Boğazı’ndan gemi geçişlerinin yeniden başladığını duyurdu. Trump, sosyal medya platformu Truth Social üzerinden yaptığı paylaşımda petrol yüklü gemilerin boğazdan geçmeye başladığını ve güney koridorunun güvenli şekilde kullanıldığını belirtti.
Trump, paylaşımında birçok petrol tankerinin Hürmüz Boğazı’ndan çıkış yaptığını ifade etti. Açıklamada, “otoyol” olarak tanımlanan güney rotasının güvenli ve sorunsuz şekilde kullanılabildiği belirtilirken, alternatif güzergâhların da mevcut olduğu kaydedildi.
Hürmüz Boğazı, küresel enerji ticaretinin önemli geçiş noktalarından biri olarak kabul ediliyor. Bu nedenle bölgedeki gelişmeler enerji piyasaları ve deniz taşımacılığı açısından yakından takip ediliyor.
Şerif mutabakatın sağlandığını açıkladı
Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif, ABD ile İran arasında mutabakata varıldığını duyurdu. Şerif, yaptığı açıklamada Lübnan dahil tüm cephelerde askeri operasyonların derhal ve kalıcı olarak sona erdirilmesinin kararlaştırıldığını bildirdi.
Taraflar arasında yürütülen müzakerelerin ardından oluşan uzlaşının, 19 Haziran’da İsviçre’de gerçekleştirilecek resmi imza töreniyle resmiyet kazanması hedefleniyor.
Vance anlaşma metnine işaret etti
ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, Washington yönetiminin İran ile doğrudan temas kurduğunu söyledi. CNBC’ye konuşan Vance, anlaşma metninin hafta içinde açıklanmasını umduklarını ifade etti.
Vance ayrıca İsviçre’de planlanan imza törenine İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Galibaf ile İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi’nin katılmasının beklendiğini belirtti. Hürmüz Boğazı’nın uzun vadede ücretsiz olarak açık kalmasının beklendiğini söyleyen Vance, müzakerelerde İran’ın üstleneceği yükümlülüklerin de netleşeceğini kaydetti.
İran basınında 14 maddelik taslak iddiası
Resmi makamlar tarafından doğrulanmış bir anlaşma metni yayımlanmazken, İran basınında “14 maddelik mutabakat taslağı” olarak tanımlanan bir metin paylaşıldı.
Taslakta Lübnan dahil çeşitli cephelerde kalıcı ateşkes, ABD’nin İran’ın içişlerine müdahale etmeme taahhüdü ve İran’a yönelik deniz ablukasının kaldırılması gibi başlıkların yer aldığı öne sürüldü.
Metinde ayrıca Hürmüz Boğazı’nın İran’ın düzenlemeleri çerçevesinde 30 gün içinde yeniden açılması, İran petrolü ve enerji ürünlerine yönelik yaptırımların kaldırılması ile İran’ın dondurulmuş varlıklarına erişiminin sağlanması gibi maddelerin bulunduğu iddia edildi.
Nükleer program ve yaptırımlar gündemde
Taslakta yer aldığı belirtilen bilgilere göre İran’ın nükleer programına ilişkin görüşmeler, zenginleştirilmiş uranyum stokları ve nükleer silah üretmeme taahhüdü çerçevesinde şekilleniyor.