ABD ile İran arasında yürütülen müzakerelerde yaşanan anlaşmazlıkların ardından Tahran yönetiminin savunma odaklı politikasını değiştirerek daha saldırgan bir stratejiye geçmeye hazırlandığı bildirildi. Reuters'a konuşan üst düzey bir İranlı yetkili, Washington'a mutabakat şartlarını yerine getirmesi için birkaç haftalık süre tanındığını, diplomatik sürecin başarısız olması halinde askeri adımların gündeme geleceğini söyledi. Önümüzdeki haftalarda ABD'nin mutabakat kapsamındaki yükümlülüklerine ilişkin atacağı adımlar, müzakerelerin devam edip etmeyeceğini belirleyecek.
Adı açıklanmayan İranlı yetkili, ülkesinin savunmaya dayalı politikalardan "tamamen saldırgan" politikalara geçme kararı aldığını belirtti. Kararın, ABD ile yürütülen süreçte kalıcı bir barış anlaşmasının önündeki engeller nedeniyle alındığını ifade etti.
Yetkili, İran'ın zorlu konularda karar almaya ve bu kararlar doğrultusunda hareket etmeye hazır olduğunu söyledi. İran bağlantılı oluşumların Hürmüz Boğazı ve daha geniş bölgede gerilimin artması ihtimaline karşı hazırlıklı olması gerektiğini belirtti.
Saldırı seçeneği gündeme getirildi
İranlı yetkili, diplomatik girişimlerin başarısız olması durumunda Tahran'ın ABD ordusunun bölgede sürdürdüğü belirtilen ablukayı kırmak amacıyla "zamanında ve isabetli" bir saldırı düzenleyeceğini ifade etti.
Açıklamada saldırının zamanı, hedefi veya kapsamına ilişkin ayrıntı paylaşılmadı. Askeri seçeneğin diplomatik sürecin sonuçsuz kalması durumuyla ilişkilendirildiği aktarıldı.
Washington'a birkaç haftalık süre
Yetkili, taraflar arasında Haziran 2026'da imzalandığı belirtilen mutabakat zaptındaki şartların uygulanması için ABD'ye birkaç haftalık süre tanındığını söyledi. Washington'ın belirlenen süre içerisinde anlaşmanın bütün şartlarını yerine getirmesinin müzakerelerin sürdürülmesi için ön koşul olduğunu kaydetti.
Tahran tarafından belirlenen sürenin ABD'ye ve Körfez bölgesindeki diğer ülkelere, müzakerelerde arabuluculuk yapan ülkeler üzerinden iletileceği bildirildi.
Mutabakatta 60 günlük geçici ateşkes
ABD ile İran arasında imzalandığı belirtilen mutabakat zaptı kapsamında tarafların 60 günlük geçici ateşkes konusunda uzlaştığı aktarıldı. Bu dönemde İran'ın zenginleştirilmiş uranyum stokları, nükleer programı ve Hürmüz Boğazı'nda seyrüsefer güvenliği gibi başlıklarda nihai anlaşma üzerinde çalışılması öngörüldü.
Tahran yönetimi, mutabakatın 5. maddesinin İran'a Hürmüz Boğazı'nı yönetme hakkı verdiğini savunurken, Washington yönetiminin söz konusu yorumu kabul etmediği belirtildi.
İran ayrıca ABD'yi Hürmüz Boğazı'ndaki ticari gemileri İran ile koordinasyon içinde belirlenen güvenli güzergâhlar yerine farklı rotalara yönlendirmekle suçladı. İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi'nin Temmuz 2026'da yaptığı açıklamada, ABD'nin ihlalleri gerekçe gösterilerek anlaşmanın askıya alındığını bildirdiği aktarıldı.