Hürmüz krizi sonrası enerji dengesi yeniden şekilleniyor. Türkiye, dört kritik hat ile enerji arz güvenliğinde merkez ülke olabilir.
Hürmüz Boğazı’nın kapanmasıyla tetiklenen küresel enerji krizi, petrol fiyatlarında hızlı artışa yol açarken, dünya genelinde enflasyon ve resesyon riskini yeniden gündeme taşıdı. ABD, İsrail ve İran arasındaki gerilimin sıcak çatışmaya dönüşmesiyle ortaya çıkan arz kesintisi, enerji güvenliğini ülkeler için öncelikli başlık haline getirdi.
Enerji uzmanı Altuğ Karataş, artan petrol fiyatlarının yalnızca enerji maliyetlerini değil, tarımdan ulaşıma kadar geniş bir alanda maliyet baskısı oluşturduğunu belirtti. Orta Doğu’daki güvenlik risklerinin küresel enerji düzenini yeniden şekillendirdiğini ifade eden Karataş, enerji arzında güvenli hatların önem kazandığını söyledi.
Enerji arzında güvenli hatlar öne çıkıyor
Karataş, mevcut tabloda ülkelerin ucuz enerji yerine güvenli enerjiye odaklandığını vurguladı. Hürmüz Boğazı gibi yüksek riskli geçiş noktalarına bağımlılığın azaltılmasının hedeflendiğini belirten Karataş, alternatif güzergâhların öne çıktığını dile getirdi.
Bu çerçevede Türkiye’nin jeostratejik konumunun enerji arz güvenliği açısından daha kritik hale geldiği ifade ediliyor. Avrupa, Asya ve Orta Doğu arasında doğal bir köprü konumunda bulunan Türkiye’nin, yeni enerji projeleriyle sistemde daha merkezi bir rol üstlenebileceği değerlendiriliyor.
Dört uluslararası proje Türkiye üzerinden şekilleniyor
Türkiye Gazetesi’nde yer alan bilgilere göre Karataş, Anadolu üzerinden Avrupa’ya uzanacak dört ana enerji projesine dikkat çekti. Bu projeler arasında Türkmenistan doğalgazını Hazar geçişli koridor ile Türkiye’ye bağlayacak ve TANAP üzerinden Avrupa’ya ulaştıracak hat yer alıyor.
İkinci proje olarak Basra-Kerkük-Ceyhan petrol hattı öne çıkarken, günlük 1,5 milyon varil kapasiteyle Körfez’e alternatif bir rota oluşturması planlanıyor. Üçüncü başlıkta Katar doğalgazının Türkiye üzerinden Avrupa’ya taşınması bulunurken, dördüncü proje olarak Arap Gaz Hattı’nın Türkiye bağlantısıyla Avrupa sistemine entegrasyonu gündeme geliyor.
Türkiye’nin enerji merkezi rolü güçleniyor
Karataş, söz konusu projelerin Türkiye’yi yalnızca bir geçiş ülkesi olmaktan çıkararak enerji ticaretinde merkez ülke konumuna taşıyabileceğini belirtti. Enerjinin artık ekonomik olduğu kadar stratejik ve güvenlik boyutu da taşıdığını ifade eden Karataş, Türkiye’nin çoklu hat kapasitesiyle yeni dönemde belirleyici aktörlerden biri olabileceğini kaydetti.
Bu projelerin hayata geçirilmesi halinde Türkiye’nin enerji ticaretinden elde edeceği ekonomik katkının artması ve Avrupa’nın arz güvenliğine alternatif bir yapı sunulması öngörülüyor. Küresel enerji sisteminde yaşanan dönüşümün, Türkiye’nin konumunu daha da öne çıkarabileceği izleniyor.