Şi Cinping, ABD ile ticaret gerilimi sürerken Vietnam'ı ziyaret etti; serbest ticaret ve çok kutuplu dünya çağrısı öne çıktı.
Çin Devlet Başkanı Şi Cinping, ABD'nin artırdığı gümrük tarifelerinin küresel ticarette gerilimi artırdığı bir dönemde Güneydoğu Asya ülkelerine resmi ziyaretler gerçekleştiriyor. Çin Dışişleri Bakanlığının açıklamasına göre, üç ülkeyi kapsayan turuna Vietnam ile başlayan Şi, temaslarının ilk gününde Vietnam Komünist Partisi Genel Sekreteri To Lam ile bir araya geldi.
ABD’ye üstü kapalı eleştiri
Şi Cinping, görüşmede ABD'nin tarife politikalarına dolaylı eleştiriler yönelterek, Vietnam’a “tek taraflı zorbalığa birlikte karşı çıkma” ve “küresel serbest ticareti savunma” çağrısında bulundu. İki ülkenin ekonomik küreselleşmeden fayda sağlayan ülkeler olduğuna işaret eden Çin lideri, sanayi ve tedarik zincirlerinin istikrarını korumanın önemine dikkat çekti.
ABD-Çin arasında tarife gerginliği
Çin, ABD'nin artırdığı tarifelere misilleme yapan ilk ülkelerden biri olmuştu. Karşılıklı uygulamalar sonucunda, ABD Çin’e uyguladığı gümrük tarifesini yüzde 145’e, Çin de ABD ürünlerine yüzde 125’e kadar yükseltmişti. Washington yönetimi, çoğu ülkeye yönelik tarifeleri 90 gün ertelemesine karşın Çin için bu uygulamayı devreye sokmamıştı. Eski Başkan Donald Trump ise bazı teknoloji ürünlerini bu vergilerden muaf tuttuğunu açıklamıştı.
Vietnam, tedarik zincirinde kritik rol oynuyor
Trump döneminde Vietnam da yüksek oranlı gümrük vergilerine tabi tutulmuş, ülkeye yüzde 46 oranında ek tarife getirilmişti. ABD'ye ihracatı, Vietnam’ın gayrisafi yurt içi hasılasının yüzde 25’ine denk gelirken, bu durum ülkeyi ticari kısıtlamalardan en fazla etkilenen ülkelerden biri haline getirmişti. Önceki yıllarda Çinli üreticiler, ABD vergilerinden kaçınmak amacıyla üretimlerini Vietnam’a kaydırmıştı. Bu kapsamda Trump yönetimi, Çin’e alternatif üretim üsleri olan Vietnam, Kamboçya, Tayland, Endonezya ve Malezya’ya da ek gümrük vergileri uygulamıştı.
Vietnam, denge politikası arayışında
Vietnam yönetimi, ABD ile ticari ilişkilerini sürdürebilmek adına Washington’la müzakereye açık olduğunu bildirirken, Çin’le olan ticaret hacmini ise denetim altında tutacağını taahhüt ediyor.
“Çok taraflı ticaret sistemi korunmalı”
Devlet Başkanı Şi, Vietnam Komünist Partisinin resmi gazetesi “Nhan Dan”da yayımlanan makalesinde, Çin ile Vietnam’ın “yoldaş ve kardeş” ülkeler olduğunu vurguladı. Çok taraflı ticaret sisteminin korunması, küresel tedarik zincirlerinin istikrarının sağlanması ve açık, işbirliğine dayalı bir uluslararası düzenin inşası için ortak çalışılması gerektiğini belirtti.
Şi, ayrıca Çin ve Vietnam’ın sınır güvenliği, sınır aşan suçlarla mücadele ve dış politika alanlarında güçlü işbirliği içinde olduğunu, bu işbirliğinin son yıllarda derinleştiğini kaydetti. Çin lideri, Küresel Güney ülkeleriyle birlikte, gelişmekte olan ülkelerin çıkarlarını savunarak daha dengeli ve çok kutuplu bir dünya düzeninin desteklenmesi çağrısında bulundu.
Yeni işbirliği anlaşmaları imzalandı
Görüşmelerin sonunda iki ülke arasında ulaştırma, yapay zeka, gümrük uygulamaları, karantina süreçleri, tarım ürünleri ticareti, kültür, spor, insan kaynakları ve medya gibi çeşitli alanlarda işbirliği anlaşmaları imzalandı.
Çin Devlet Başkanı Şi Cinping, 18 Nisan’a kadar sürecek olan Güneydoğu Asya turu kapsamında Vietnam’ın ardından Malezya ve Kamboçya’yı ziyaret edecek.