
Türkiye'nin siber gücü ve yazılım merkezi HAVELSAN'ın Ankara'daki genel merkezinde, HAVELSAN Genel Müdürü Mehmet Akif Nacar'la bir araya gelen AKŞAM Yazarı Eray Güçlüer, HAVELSAN'ın savunma yazılımlarından otonom sistemlere, simülasyondan yapay zekâya uzanan çalışmalarına ilişkin önemli bilgiler edindi.
Nacar'ın aktardığı bilgilere göre, 2 bin 800'ü aşkın çalışanının yaklaşık yüzde 80'i mühendislerden oluşan HAVELSAN, Türkiye'nin kritik teknolojilerde dışa bağımlılığını azaltırken geliştirdiği çözümleri uluslararası pazarlara da sunuyor.
BULUT
GELECEĞİN HARBİNDE MİLLÎ YAZILIMLAR KULLANILACAK
Nacar, Savunma Sanayii Başkanlığı koordinasyonunda yürütülen millîleşme hamlesiyle savunma sanayiinde yerlilik oranının yüzde 80'lerin üzerine çıktığını vurguladı. HAVELSAN'ın bu başarıdaki rolünü anlatırken, kritik ve güvenli yazılımların günümüz harp ortamında giderek daha fazla önem kazandığına dikkat çekti. Şirket, yazılım yetkinliğiyle Türk Silahlı Kuvvetleri'nin stratejik ortaklarından biri konumunda.
BARKAN
TSK'NIN DİJİTAL OMURGASI
HAVELSAN'ın sorumluluğu yeni sistemlerle sınırlı kalmıyor. Donanmadaki gemilerin ADVENT modernizasyonu, Barış Kartalı Havadan Erken İhbar Uçaklarının yazılımlarının yenilenmesi ve MELTEM Deniz Karakol ve Gözetleme Uçaklarına sağlanan yazılım katkısı da HAVELSAN'ın üstlendiği görevler arasında.
Nacar'ın aktardığı önemli çalışmalardan biri de Türk Silahlı Kuvvetlerinin dijital omurgasını oluşturacak Bulut Bilişim Sistemi. Bu sistemle TSK'nın kara, hava ve deniz unsurlarının dijital altyapısının merkezî ve müşterek bir yapıya kavuşması hedefleniyor. HAVELSAN'ın geliştirdiği KOVAN Kurumsal Kaynak Planlama Yazılımı ile kapalı devre üretken yapay zekâ platformu MAIN'in de bu yapıya önemli katkı sağlaması öngörülüyor.
SANCAR
KAAN İÇİN MİLLÎLEŞTİRİLMİŞ GRAFİK KÜTÜPHANESİ
Görüşmemizde, Millî Muharip Uçak KAAN projesine HAVELSAN'ın katkılarını da sordum. Nacar, önemli bir başarıya imza atarak KAAN'ın grafik kütüphanesini yerlileştirdiklerini söyledi. Aktardığı bilgilere göre geliştirmeler, uçuş emniyeti açısından en katı doğrulama ve geçerleme süreçlerini kapsayan Emniyet Kritik Seviyesine uygun olarak tamamlandı. Bu çalışma, HAVELSAN'ın millî platformlara sağladığı yazılım katkısının önemli örneklerinden birini oluşturuyor.
30 ÜLKEDE PROJE, ÖNCELİK MİLLÎ İHTİYAÇLAR
HAVELSAN'ın gelecek vizyonunu konuşurken Nacar, yaklaşık 30 ülkede aktif projeler yürüttüklerini, halen Dünya genelinde Türkiye'nin de içinde bulunduğu 4 kıtada 10 ülkeye ihracat yaptıklarını belirtti. Asya-Pasifik'ten Orta Doğu'ya, Afrika'dan Latin Amerika'ya uzanan faaliyetlerinde, geliştirdikleri teknolojilerle güven duyulan ve sürdürülebilir bir şirket olmayı hedeflediklerini anlattı. Bununla birlikte önceliklerinin, millî menfaatler doğrultusunda ordumuzun, güvenlik güçlerimizin ve kritik kurumlarımızın teknolojik ihtiyaçlarını en hızlı ve etkin biçimde karşılamak olduğunu vurguladı.
Geleceğin harekât alanına hazırlıkta yapay zekâ ve otonom sistemler öne çıkıyor. Nacar, mevcut sistemlere yapay zekâ yetenekleri kazandırırken yeni teknolojiler geliştirmeye yönelik stratejilerini de şekillendirdiklerini söyledi. Dijital Birlik Teknolojisi ile insansız otonom sistemlerin ve insanlı birliklerin ortak bir operasyonel kabiliyette buluşturulması hedefleniyor.
SAHAYA ÇIKMADAN KARAR ÜSTÜNLÜĞÜ
Çoklu alan komuta kontrolü ve harekât zekâsını tamamlayan bir başka çalışma ise Harekât Evreni, diğer adıyla Müşterek Harp Oyunu. Askerî planlamada riskleri sahaya çıkmadan görmek ve azaltmak, komuta kademesinin kararlarını doğrudan etkiliyor. Nacar, geliştirdikleri stratejik simülasyonlarla kuvvetlerimize bu imkânı sunmayı ve komuta kademesine karar üstünlüğü kazandırmayı amaçladıklarını ifade etti.
Bu hedeflerin merkezinde, teknolojiyi geliştirecek insan kaynağı da bulunuyor. Nacar, Savunma Sanayii Başkanlığının Millî Yetkinlik Hamlesi'ni, Millî Teknoloji Hamlesi'nden bağımsız görmediklerini belirtti. Geliştirdikleri teknolojilerin sürdürülebilirliği için insan kaynağını 'insan kıymeti' olarak tanımladıklarını, çalışana saygının HAVELSAN'ın ilk prensibi olduğunu vurguladı. Nitelikli çalışan profilini güçlendirmek amacıyla eğitim süreçlerine hız verdiklerini, F5 Yönetici Gelişim Akademisi ile çalışanlarının teknik yetkinliklerinin yanı sıra yönetim becerilerini de geliştirdiklerini anlattı.
Paylaştığı kıymetli bilgiler ve misafirperverliği için HAVELSAN Genel Müdürü Mehmet Akif Nacar'a, ekibine ve bütün HAVELSAN çalışanlarına teşekkür ediyorum. Ülkemizin teknolojik bağımsızlığı ve güvenliği için ortaya koydukları emek ve gayret her türlü takdiri hak ediyor. Var olsunlar.
'GELECEK BEKLENMEZ HAZIR OLUNUR'
Nacar'ın gelecek vizyonunu özetleyen şu sözleri ise özellikle dikkat çekiciydi: "HAVEL-SAN için gelecek, beklememiz gereken değil, hazır olmamız gereken bir gerçek. Biz bu gerçeğe hazırız ve ülkemiz adına daha güçlü bir gelecek için varız."
TURNAs-2026'da 41 insansız sistem, aynı anda muharebe yeteneklerini sergilemişti
40'TAN FAZLA SİSTEM AYNI HAREKAT EKRANINDA
Görüşmemizde öne çıkan başlıklardan biri, geleceğin harekât ortamına hazırlıktı. Nacar'ın anlattığına göre HAVELSAN; yazılım geliştirme birikimini yapay zekâ, otonomi, sürü algoritmaları, simülasyon ve ağ destekli harekât yetenekleriyle birleştiriyor. Bu birikim, Çoklu Alan Komuta Kontrolü, Müşterek Harekât Zekâsı ve Harekât Evreni gibi teknolojilere dönüştürülüyor. Kara, deniz, hava, siber ve uzay alanlarını kapsayan muharebe ortamında, robotik sistemlerin komuta kontrol ağlarıyla bütünleşmesi bu çalışmaların merkezinde yer alıyor.
Bu yaklaşımın somut örneklerinden biri, Antalya'da düzenlenen TURNAs-2026 İnsansız Deniz Sistemleri Tatbikatı oldu. Nacar, ADVENT'e kazandırılan müşterek harekât resmi yeteneğiyle tatbikattaki 40'tan fazla aracın aynı harekât resminde buluşturulduğunu söyledi. Bu kabiliyet, farklı alanlarda görev yapan unsurların birlikte yönetilmesi ve komuta kademesinin hızlı karar süreçlerinin desteklenmesi bakımından dikkat çekiyor.
Tatbikatta SANCAR insansız deniz aracı, ADVENT entegrasyonuyla önemli görev üstlendi. USV-12 insansız deniz aracının taşıdığı FPV dron ise otonom kalkış yaparak temsili kıyı hedefine eğitim mühimmatı bıraktı. Böylece deniz ve hava unsurlarının bütünleşik kullanımı gösterildi. BULUT insansız hava aracı keşif ve gözetleme verilerini anlık olarak harekât merkezine aktarırken, BARKAN insansız kara aracı da senaryo kapsamında Deniz Kuvvetleri personeliyle görev yaptı.
GERÇEK UÇUŞLA SİMÜLATÖR AYNI EĞİTİMDE
Nacar'ın üzerinde durduğu bir diğer alan simülasyondu. Aktardığı bilgilere göre, Türk Silahlı Kuvvetleri bünyesindeki tüm pilotlar HAVELSAN'ın millî simülatörlerinde uçuş ve intibak eğitimi alıyor. ATAK ve GÖKBEY helikopterleri, KAAN, HÜRKUŞ, HÜRJET uçakları ve ALTAY tankı gibi millî platformların simülatörleri de HAVELSAN mühendisliğiyle geliştiriliyor.
Bu alandaki dikkat çekici yeniliklerden biri, ilk kez HÜRJET'e entegre edilen uçağa gömülü simülasyon sistemi. Bu teknoloji, pilotların gerçek uçuş sırasında eğitim almasını sağlıyor. Nacar, havadaki gerçek uçakta bulunan bir pilotla yerdeki simülatörde bulunan başka bir pilotun eş zamanlı ve bütünleşik eğitim yapabildiğini de anlattı. Pekiştirmeli öğrenme algoritmalarıyla simülasyona entegre edilen yapay zekâ ise eğitimlerde pilotlara karar desteği sunuyor.