Türkiye’ye yönelik savunma sanayii ambargolarında tarihi dönüşüm! Geçmişte yerli İHA ve SİHA teknolojilerine kısıtlama getiren ülkeler, Türk savunma sanayiinin sahada kanıtladığı başarıların ardından tavır değiştirdi. Tam 4 yıl boyunca Türkiye’ye ambargo uygulayan Kanada, Türk insansız hava araçlarını tedarik edebilmek amacıyla Ankara ile resmi görüşmelere başladı.
Geçmişte Türkiye’nin savunma sanayisine yönelik ihracat kısıtlamaları uygulayan Kanada, politika değişikliğine giderek Türk yapımı gözetleme İHA’larını satın almak için Ankara ile resmi temaslara başladı. Ottawa yönetiminin, İHA tedarikinin yanı sıra mühimmat üretimi ve İHA karşıtı savunma sistemlerinde de Türkiye ile iş birliğini genişletmek istediği belirtiliyor.
Türkiye’nin savunma sanayisinde geliştirdiği yerli ve milli sistemler, uluslararası alanda dikkat çekmeye devam ediyor. Türk İHA’larının farklı coğrafyalardaki operasyonlarda ortaya koyduğu performans, geçmişte Türkiye’ye savunma ürünleri konusunda kısıtlama uygulayan bazı ülkelerin Ankara ile ilişkilerinde yeni bir sayfa açmasına neden oluyor.
Bu ülkelerden Kanada, bir dönem Türk İHA’larında kullanılan kritik sistemlerden birine yönelik ihracat kısıtlaması uygularken, bugün Türkiye’den İHA satın almak için görüşmeler yürütüyor.
Kanada’dan Türkiye’ye kamera ambargosu
Türkiye ile Kanada arasındaki savunma sanayisi ilişkilerinde kırılma 2019 yılında yaşandı. Ottawa yönetimi, Suriye ve Dağlık Karabağ’daki askeri operasyonları gerekçe göstererek Türkiye’ye yönelik bazı savunma ürünlerinin ihracat izinlerini askıya aldı.
Söz konusu karar, Türk savunma sanayisinin önemli şirketlerinden Baykar ve TUSAŞ’ı da etkiledi. Türk İHA’larında Kanada merkezli L3Harris Wescam tarafından geliştirilen elektro-optik ve kızılötesi kamera sistemleri kullanılıyordu.
İhracat kısıtlamalarının ardından Türk savunma sanayisi alternatif sistemlerin geliştirilmesine yöneldi. ASELSAN öncülüğünde geliştirilen CATS elektro-optik keşif, gözetleme ve hedefleme sistemiyle birlikte Türkiye, bu alandaki dışa bağımlılığını önemli ölçüde azalttı.
Ambargodan İHA tedarik görüşmelerine
Türkiye’nin yerli savunma teknolojilerindeki atılımı ve Türk İHA’larının sahadaki başarısının ardından Kanada ile ilişkilerde de yeni bir dönem başladı.
İhracat kısıtlamalarının 2024 yılında kaldırılmasıyla birlikte iki ülke arasındaki savunma sanayisi temasları yeniden hareketlenirken, Ottawa yönetiminin bu kez Türk yapımı askeri teknolojileri kendi envanterine dahil etmek istediği belirtiliyor.
Kanada’nın özellikle sınır güvenliği ve gözetleme faaliyetlerinde kullanmak üzere orta irtifada uzun süre havada kalabilen MALE sınıfı Türk İHA’larıyla ilgilendiği ve bu kapsamda erken aşamada resmi görüşmelerin başladığı aktarılıyor.
Kanada, savunmada Türkiye ile daha geniş iş birliği istiyor
Kanada Savunma Tedarikinden Sorumlu Devlet Bakanı Stephen Fuhr, ülkesinin yeni askeri vizyonunu “üret, ortak ol, satın al” yaklaşımıyla tanımladı.
Fuhr’un açıklamalarına göre Kanada, Türkiye ile yalnızca İHA tedariki konusunda değil, mühimmat üretimi ve insansız hava araçlarına karşı geliştirilen savunma sistemleri alanlarında da daha kapsamlı iş birliği gerçekleştirmek istiyor.
Bu yaklaşım, yıllar önce Türk savunma sanayisine yönelik kısıtlamalar uygulayan Ottawa yönetiminin Ankara ile savunma alanındaki ilişkilerinde önemli bir politika değişikliğine işaret ediyor.
Carney 21-23 Ekim’de Türkiye’ye geliyor
İki ülke arasındaki diplomatik temasların önümüzdeki günlerde daha da yoğunlaşması bekleniyor. Kanada Başbakanı Mark Carney, 21-23 Ekim tarihlerinde Ankara ve İstanbul’u ziyaret edecek.
Carney’nin Türkiye ziyareti, Kanada’dan bir başbakanın Türkiye’ye gerçekleştireceği ilk ziyaret olması açısından da önem taşıyor.
Diplomatik kaynaklara göre ziyaret kapsamında nükleer enerji başta olmak üzere kritik sektörlerde iş birliğini geliştirecek anlaşmaların gündeme gelmesi bekleniyor. Ticaret hacminin artırılması ve stratejik sektörlerde yeni ortaklıkların kurulması da görüşmelerin başlıkları arasında yer alıyor.
Savunma alanındaki temasların ise Kanada’nın Türk İHA’larına yönelik ilgisini daha ileri bir aşamaya taşıyabileceği değerlendiriliyor. Böylece geçmişte Türk savunma sanayisine yönelik kısıtlamalar uygulayan Kanada’nın, Türk İHA teknolojilerini kendi savunma ve gözetleme kapasitesinde kullanmaya hazırlanması dikkat çekici bir dönüşüm olarak öne çıkıyor.