Hür HABER - Türkiye'nin Online Haber Platformu

Hür HABER - Türkiye'nin Online Haber Platformu

Hür Haber, Türkiye ve dünyadan önemli olan Son dakika, Güncel, Teknoloji, Magazin ve Siyaset haberlerini okuyabilirsiniz.

SON DAKİKA
Sol Ok
Sağ Ok
Menü
Ara
Facebook Twitter
ANASAYFAGÜNDEMSİYASETSPOREKONOMİ SEYAHAT TEKNOLOJİ YAZARLAR FOTO VİDEO

Mahmut ÖVÜR

Van depreminden çıkan dersler

Facebook Twitter Linkedin WhatsApp Tumblr Yazdır Büyüt Küçült

Van depremi birkaç açıdan derslerle dolu... Çok yazıldı, tartışıldı ama son yıllarda birkaç kez felaket yaşayan Türkiye'nin, bu kez "organizasyon" konusunda ders çıkarttığını düşünüyordum. Ama yanılmışım..
Van ve Erciş'i gezerken o çöken binalar insanın içini acıtıyordu ama bir çadır bulmak için sokaklarda umutsuz ve ne yapacağını bilmeden oradan oraya koşturan insanların hali, ders alınmadığını gösteriyordu.
"Neden ve nasıl böyle oldu?" sorusuna devlet yetkilisinden de, yerel yöneticilerden de milletvekilinden de makul bir cevap bulamadım. Hükümet- BDP ilişkisinin limoniliği de sorunu açıklamaya yetmiyor.
1999 depreminden sonra yeniden örgütlenen Başbakanlık Afet Koordinasyon Merkezi gibi yetkisi ve olanakları güçlü bir yapı varken, Van'daki bu rezillik nasıl yaşanır akıl alır gibi değil.
Anladığım kadarıyla güçlü kurumlar ve halkın büyük desteği var ama organizasyonu yürütecek irade yok.
Bu gerçeğe artçı depremlerin yarattığı korkuyu ve BDP'nin yerel yöneticileriyle aradaki soğukluğu ekleyince ortaya Van'da yaşanan durum çıkıyor. Türkiye bunu aşacak potansiyele ve tecrübeye sahip.
Bunu aşabiliriz belki ama hâlâ her depremde yaşadığımız acı bir gerçek var: Şehirlerin yenilenmesi.
Van ve Erciş'i sarsan 7.2'lik depremin nasıl bir tahribat yarattığını izlerken çok net görünen şu: Mühendislik ürünü binalarda çatlaklar olsa bile yıkım yok. Bu ölüm olmadığı anlamına geliyor. Van bu açıdan fena değil. Vatandaş bir anlamda geçmiş depremlerden ders çıkartmış.
Ama aynı şeyi Türkiye'nin diğer şehirleri için söylemek mümkün değil.Özellikle de İstanbul için... İstanbul'un olası bir depremde iyi sınav vermeyeceği biliniyor.
Bu nedenle Başbakan Erdoğan'ın altını çizdiği şu sözlerin gereği bir an önce yapılmalı:
"Artık kaçak binalarını yıkmayanlara sormadan kamulaştırma yapıp yıkacağız. Çünkü defaatle bu tabloları yaşamaktansa iktidarı kaybetmek daha hayırlıdır."
Yeni anayasa yapan bir Türkiye, bir an önce şehirleri yenileyecek ve bir anlamda "şehirlerin anayasası" diyebileceğimiz yeni bir İmar Kanunu çıkartmalı.
Van'la Erciş'in arası 80 kilometre. Van'dan Erciş'e doğru giderken birkaç kilometre sonra TOKİ evlerini görüyoruz. Biraz daha yakından bakıyoruz. Henüz camları yeni takılmış binalarda tek çizik bile görmüyoruz. Teknik açıdan incelendiğinde nasıl bir sonuç çıkar bilmiyorum ama görünen o ki, bilimin gereğini yerine getirip tıpkı Japonya'daki gibi sağlam bina yapınca deprem öldürmüyor.
Yol boyu gördüğümüz 3-4 köy için de aynı şey söylenebilir. Bunlardan birini de TOKİ yapmış. Ama sadece o köyde değil, diğer köy evleri de sağlam olduğu için yıkım en az zararla atlatılmış.
Erciş Van Gölü kıyısında 100 bin nüfuslu şirin ve yeşil bir ilçe... Şansı olan bu doğal güzelliği ne yazık ki insanlar ve yerel yöneticiler kötü bina yaparak şanssızlığa dönüştürmüş.
Bu manzara ve mukavva gibi yıkılan binaları görmek insanı kahrediyor ve içini acıtıyor ama Varto, Muradiye ve Çaldıran depremleriyle kıyaslayınca da biraz olsun umutlanıyor insan.
Ama daha fazlasını başarabilirdik. Yerel yönetimlerin güçlendirilmesi gereken bir süreçten geçiyoruz. Vatandaşa yöneticilerini seçtiği ve hesap sorabildiği bir sistemi sunarsak kimse yanlışa göz yummaz.Yeni anayasasını yapan bir Türkiye, neredeyse 100 yıl önce akıl edip 1921 Anayasası'na koyduğu "idari" yönetim biçimini bir an önce hayata geçirmeli. Ve kimden hesap soracağını da bilmeli.

'Soysuzluk'
Van ve Erciş'i gezerken insanların yüreğini acıtan sadece deprem değildi. Deprem üzerinden içlerindeki ırkçılığı açığa çıkartanların söyledikleri daha bir acıydı. O acı da tıpkı deprem gibi hepimizi ortaklaştırdı. Bunlardan biri de benim 12 yılımı paylaştığım atv televizyonunda yayın yapan Müge Anlı'ydı.
Anlı'nın ırkçı diline en iyi cevabı MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli verdi: "Soysuzluk".
Bunun üzerine fazla söze gerek yok ama nefret söyleminin nelere yol açacağını 28 Şubat postmodern darbe dönemi hariç Türkiye toplumunun değişim arzusuna denk düşen yayınlara öncülük eden SABAH ve atv yönetiminin ve bu mesleğe emek veren herkesin düşünmesi gerekiyor. Bu mesleği kirletmeye kimsenin hakkı yok.

'Sığınacak yer arayan ev seçmez'
Van depremi Türkiye toplumunun yardımlaşma duygusunun ne kadar güçlü olduğunu bir kez daha gösterdi. Sanatçısından işadamına, sokakta kâğıt toplayıcısından şehit eşine kadar binlerce insanın yüreği Van'daki acıyı paylaşmak için attı.
Bu çaba elbette çok önemli. Ancak başka önemli noktalar da var.
Onu da Vanlı işadamı İhsan Kayatürk anlatıyor. Kayatürk, Kimlik mağazalarının sahibi. Doğu ve Güneydoğu'da çok sayıda mağazası olan Kayatürk, babasını 1976'daki Çaldıran depreminde kaybetmiş.
Babasının kucağındayken depreme yakalanan ve o acının ne olduğunu bilen Kayatürk, şimdi feryat edercesine bir noktaya dikkat çekiyor:
"Bu yardımlar ve kampanyalarla gurur duyuyorum ama aynı zamanda da utanıyorum. Çünkü oradaki insanların işi yok, parası yok ki sağlam ev istesin veya yapsın. Önce bunu çözmeliyiz."
"O bölgede hangi eve girseniz ünlü markaları bulursunuz" diyen Kayatürk, tüm işadamlarına bir çağrıda bulunuyor:
"Ben ilk adımı atıyorum ve 500 kişiye iş verecek bir tekstil fabrikası sözü veriyorum. Aynı şeyi herkesin yapması gerekiyor. Bu zor değil. İnsanlar iş sahibi olur, para kazanırsa başını sokacak ev değil, sağlam ev arar. Bunu yapamıyor olmamız benim zoruma gidiyor. Çin'e Hindistan'da yatırım yapanlar gelip burayı görsünler."

Yazının devamını okumak için tıklayın.

MAHMUT ÖVÜR DİĞER YAZILARI
Hurhaber.com'da yayınlanan her türlü yazı ve haber kaynak belirtilmeden kullanılamaz. Sayfalarımızda kaynak belirtilerek yayınlanan haberler ilgili kaynağa aittir ve bu haberlerin kopyalanması durumunda, tüm sorumluluk kopyalayan kişi / kuruma ait olacaktır. Başka kaynak veya gazeteden alıntı yazarlar ve site yazarlarına ait yazılardan dolayı Hür Haber sorumlu tutulamaz.

ANASAYFA | GÜNÜN HABERLERİ | KÜNYE | REKLAM | RSS