İran'ın Erdebil şehrinde 23 yaşındaki üniversite öğrencisi Esger Ekberzade 10 Aralık 2008 tarihinde sadece 10 dakika süren mahkemenin ardından Afganistan sınırında olan Zahidan şehrinde 5 yıl hapis cezasına çarptırıldı.

Yerel haber kaynaklarından alınan bilgiye göre mahkeme kapalı geçirilmiş ve hiç bir avukatın, aile bireylerinin ve yakınların katılımına izin verilmemiştir. Karar aşamasında Ekberzade'ye kendini savunma izni verilmemiş ve önceden hazırlanmış hüküm 10 dakika içinde okunup karara varılmıştır.
İran mahkemesinin hükmünde Esger Ekberzade'nin suçlu olduğunu kanıtlamak için bu nedenler sıralandı:
1-Azerbaycanlı Öğrenci Toplantılarına katılmak
2-Pantürkist (Türkçü) ilan ve bildiriler yaymak
(Uluslarası Af Orgutunun yayınladığı rapora göre ona karşı yöneltilen bu suçlamanın, 23 Eylül 2006 tarihinde İran Azerbaycanlıları tarafından anadilde eğitim hakkı için yapılacak olan yürüyüşlerle ilgili bildirileri çoğaltıp yayması nedeniyle olduğu sanılıyor)
3- Türk milliyetçisi yazar Muhammed Ali Ferzane'nin cenaze törenine katılmak
4- Azerbaycan geleneksel dansları kursuna gidip, bu danslar sırasında eliyle bozkurt işareti yapmak.
Sonuncu suçlamayla ilgili mahkemenin kanıtı da var:
Dosyanın 56. sayfasında Esger Ekberzade'nin dans ederken eliyle bozkurt işaretini gösterdiği bir fotografı yer alıyor.
Verilen ceza nedeniyle bu gencin ailesi,onu ziyaret edebilmek her seferinde ülkenin Azerbaycan sınırına yakın bölgesindeki Erdebil şehrinden Zahedan şehrine 30 saatlik yol gitmek zorunda.
Ekberzadenin kararı temyiz mahkemesine götürmek için 20 gün vakti var.

Uluslararası Af Orgutunun Raporlarına göre Esger Ekberzade ilk olarak 24 Mayıs 2006 tarihinde İran Azerbaycanındaki protesto gösterileri sırasında tutuklanmış ve 12 gün sonra serbest bırakılmıştı.
Ekberzade daha sonra 15 Ekim 2006 tarihinde ikinci kez tutuklandı.O, 1 Kasım tarihinde, ailesine haber verilmeden İstihbarat Bakanlığının sorgulama merkezine götürülmüş ve orda işkence görmüştü.Bu işkence, gözleri bağlıyken dövülmek ve sandalyeye bağlanmak olarak belirtilmiştir. Esger Ekberzade daha sonra açlık grevine girmiş ve 5 gün sonra Erdebil hapishanesine geri götürülmüştü. Ekberzade ailesinin oğullarının tutuklu bulunduğu yeri öğrenme çabalarına istihbarat teşkilatı tarafından tehditle karşılık verilmiş ve "insan hakları kuruluşlarına bilgi vermeleri halinde tutuklanacakları" söylenmişti. O, 21 Aralık 2006 tarihinde yaklaşık 8 bin dolar teminat karşılığında geçici olarak serbest bırakılmıştı.

Azerbaycan kökenliler İran nüfusunun en az yüzde 40'ını (kimi kaynaklara göre yarısından fazlasını) oluşturmakta ve anadilde (Azerbaycan Türkçesi'nde) eğitim hakkı başta olmak üzere kimlik hakları talep etmektedirler. Erdebil, İran Azerbaycanlıların en çok bulundukları şehirlerden biridir.

Mahmud Ahmedinejad'in cumhurbaşkanlığına gelmesinden itibaren İran'da üniversite ögrencileri, gazeteciler ve insan hakları savunucuları üstündeki baskıların arttığı bilinmektedir.